Cazibe yetmediğinde
Atıksu hatları eğimle çalışır. Ancak bina, ana kanalizasyon hattından alçaktaysa ya da arada bir tepe varsa atıksu kendi kendine akamaz. Bu durumda atıksu bir haznede toplanır ve pompalarla basınçlı bir hatla ana hatta iletilir: buna terfi merkezi denir.
Tipik durumlar
- Yamaç altındaki villa ve siteler
- Bodrum ve otopark katlarındaki ıslak hacimler
- Deniz kıyısında, ana hattan alçak parseller
- Şebekesi olmayan bölgede uzaktaki bir kollektöre bağlanma
Tasarımda nelere bakılır?
- Debi: Kaç kişi, kaç ıslak hacim, pik saat
- Hazne hacmi: Pompaların sık devreye girip çıkmaması ve elektrik kesintisinde yedek hacim
- Pompa seçimi: Kesici (öğütücülü) ya da vorteks çark, basma yüksekliği
- Yedeklilik: En az bir asıl, bir yedek pompa
- Basınçlı hat: Çap, hız, koç darbesi, hava tahliyesi
- İşletme: Seviye şamandıraları, alarm, uzaktan izleme, koku kontrolü
Bir örnek
Bodrum Yalıkavak'ta bir sitenin atıksuyunu 1.500 metrelik basınçlı hatla şehir şebekesine ulaştırdık. Uzun basınçlı hatlarda atıksuyun hatta uzun süre beklememesi, koku ve çökelmeyi önlemek için önemlidir; pompa çalışma aralıkları buna göre ayarlandı.
Prefabrik mi, yerinde beton mu?
Küçük debilerde (tek villa, küçük site) hazır polietilen ya da CTP pompa istasyonları hızlı ve ekonomik bir çözümdür; araziye gömülür, pompaları ve vanaları içinde hazır gelir. Büyük debilerde ya da özel derinliklerde ise betonarme ıslak kuyu ve ayrı vana odası yerinde inşa edilir. Seçimde debi, derinlik, zemin ve bakım erişimi belirleyicidir.
Pompa seçimi
Atıksu pompaları katı madde taşıyabilmelidir. Islak mendil ve benzeri atıkların sık görüldüğü konut kullanımlarında öğütücülü (kesici) pompalar tıkanmayı azaltır. Uzun ve yüksek basınçlı hatlarda pompanın çalışma noktası, hattın basınç kaybı eğrisine göre seçilir; yanlış seçilen pompa ya yetersiz basar ya da sürekli aşırı akımda çalışır.
Elektrik ve kontrol
- Asıl ve yedek pompanın sırayla çalışmasını sağlayan pano
- Seviye şamandıraları ya da seviye sensörü
- Yüksek seviye alarmı (sesli, ışıklı ya da SMS ile)
- Aşırı akım ve kuru çalışma koruması
- Kritik yerlerde jeneratör bağlantısı
Koku ve havalandırma
Islak kuyuda biriken atıksu, uzun süre beklerse koku üretir. Hazne hacmi atıksuyun gereğinden uzun beklemeyeceği biçimde seçilir, hazne havalandırılır ve gerekirse koku filtresi takılır.
Bakım takvimi
Aylık olarak şamandıralar temizlenir ve alarm denenir; üç ayda bir pompalar kaldırılıp çarklar kontrol edilir; yılda bir hazne tamamen temizlenir. Bakımı düzenli yapılan bir terfi merkezi, yıllarca sorunsuz çalışır.
- #terfi merkezi
- #atıksu
- #pompa istasyonu
